Hazır bir Arduino veya modül kullanmak yerine kendi tasarladığınız devreyi fiziksel bir karta dönüştürmek istediğinizde, ihtiyacınız olan temel malzeme Bakır Plakettir.
Robotistan stoklarında yer alan XPC (veya FR4/Pertinaks sınıfı) bakır levhalar; yalıtkan bir taban üzerine preslenmiş ince bakır katmanından oluşur.
Bu levhalar, asit indirme (etching) ve CNC kazıma yöntemleriyle profesyonel devre kartlarına (PCB) dönüşmeye hazır "ham maddelerdir".
XPC plaketler, özellikle elektronik ve haberleşme bölümü öğrencilerinin ve prototip geliştiren mühendislerin; lehimlenebilir, dayanıklı ve iletken yollar oluşturmak için kullandığı standart bir atölye sarf malzemesidir.
Bu plakalar, projenizin temelini oluşturur. Kaliteli bir plaket, lehim yaparken yolların kalkmaması (pad kopması) için önemlidir.
Malzeme Çeşitliliği: Ekonomik projeler için Pertinaks (Sarı/Kahverengi), yüksek dayanıklılık ve ısı direnci için FR4 (Yeşil/Fiberglas) seçenekleri sunar.
Standart Bakır Kalınlığı: Genellikle 35 mikron (1oz) bakır kalınlığına sahiptir. Bu, standart devre yolları için ideal akım taşıma kapasitesi ve asitte kolay çözünme dengesi sağlar.
Kolay İşlenebilirlik: Pertinaks modelleri maket bıçağıyla bile kesilebilirken, FR4 modelleri dayanıklıdır ancak testere gerektirir.
Yüzey Seçeneği: Projenin karmaşıklığına göre Tek Yüzlü (Single Sided) veya Çift Yüzlü (Double Sided) bakır kaplı modelleri bulunur.
Plaket seçimi, devrenin çalışacağı frekansa ve mekanik zorlanmaya göre yapılır.
| Malzeme Tipi |
Görünüm |
Özellik |
Kullanım Alanı |
| Pertinaks (XPC/FR1/FR2) | Kahverengi / Sarı | Kağıt bazlıdır, kırılgandır, ucuzdur. | Basit hobi devreleri, öğrenci ödevleri, delikli plaketler. |
| Fiberglas (FR4) | Yeşilimsi / Yarı Şeffaf | Cam elyaf dokumalıdır, çok sağlamdır, ısıya dayanır. | Profesyonel PCB'ler, SMD devreler, yüksek frekanslı projeler. |
| Tek Yüzlü |
Bir yüzü bakır | Sadece alttan lehimleme yapılır. | Klasik "DIP" kılıflı malzemeler, basit analog devreler. |
| Çift Yüzlü | İki yüzü bakır | Alt ve üst katman arası geçiş (Via) yapılabilir. | Karmaşık, sıkışık ve SMD ağırlıklı modern devreler. |
Evde PCB basmanın en popüler yoludur.
Devre çizimini (Ares/Eagle vb.) lazer yazıcıdan kuşe kağıda (veya PNP kağıda) alırsınız.
Kağıdı XPC Bakır Plaketin üzerine koyup sıcak ütü ile bastırırsınız.
Toner, ısı sayesinde kağıttan bakıra transfer olur.
Plaketi aside attığınızda, tonerli kısımlar korunur, açıkta kalan bakırlar erir ve geriye devre yollarınız kalır.
Pertinaks (Kağıt fenolik) mekanik olarak zayıftır, elinizle zorlarsanız kırılabilir ancak delmesi ve kesmesi çok kolaydır. FR4 (Epoksi cam elyaf) ise çok serttir, kolay kırılmaz, ısıya çok daha dayanıklıdır ancak kesmek için metal testeresi veya Dremel gerekir.
Pertinaks plaketleri, her iki yüzüne maket bıçağıyla derin çizik atıp masanın kenarında kırarak kesebilirsiniz. FR4 plaketler için ise mutlaka demir testeresi, giyotin makas veya Dremel kullanmalısınız.
Asit karışımı sadece bakırı eritir, altındaki yalıtkan tabana (Pertinaks veya FR4) zarar vermez. Ancak karışım çok güçlüyse ve toner transferi iyi yapılmamışsa, korumanız gereken ince yolları da eritebilir (Under-etching).