.png){kind=logo}
EN
SIGN IN
Cart
Elektronik dünyasında "Yüksek Güç" denince akla gelen ilk kodlardan biri IR ile başlar.
Köklü yarı iletken üreticisi International Rectifier (IR), geliştirdiği HEXFET teknolojisi ile MOSFET dünyasında bir standart belirlemiştir.
Robotistan stoklarında yer alan IR serisi transistörler; Arduino gibi düşük voltajlı beyinlerin, yüksek voltajlı motorları, LED şeritleri veya ısıtıcıları kontrol etmesini sağlayan "Kas Gücü"dür.
Bugün bir 3D yazıcının tablasını ısıtan veya bir robotun tekerleğini döndüren devreye baktığınızda, orada muhtemelen IRFZ44N veya IRF540 gibi siyah kılıflı bir kahraman görürsünüz.
Sıradan bir transistör (BJT) akımla çalışır ve ısınır. IR serisi MOSFET'lerin farkı şudur:
Düşük İç Direnç (Rds-on): IR MOSFET'ler iletime geçtiğinde direnci o kadar düşüktür ki (Miliohm seviyesinde), üzerinden 50 Amper akım geçerken bile minimum seviyede ısınır. Enerjiyi ısıya değil, işe dönüştürür.
Yüksek Hız: Saniyede binlerce kez açılıp kapanabilir (PWM). Bu sayede motor hız kontrolü veya LED parlaklık ayarı (Dimmer) yaparken pürüzsüz bir sonuç verir.
Lojik Seviye (Logic Level) Seçenekleri: Bazı IR modelleri (Örn: IRL serisi), doğrudan Arduino'nun 5V pininden tetiklenebilecek kadar hassastır. Ekstra sürücü devresi gerektirmez.
Dayanıklılık: Endüstriyel standartlarda üretildiği için ani akım sıçramalarına (Peak) karşı dirençlidir.
IR kodları genellikle bir harf ve sayıyla başlar. İşte en popüler modellerin karakterleri:
| Model Kodu | Tür | Voltaj / Akım (Maks.) | Özellik | Kullanım Alanı | ||
| IRFZ44N | N-Kanal | 55V / 49A | Düşük Direnç | En popüler model. Motor sürücü, Röle yerine kullanım. | ||
| IRF540N | N-Kanal | 100V / 33A | Yüksek Voltaj | 24V-48V ile çalışan DC motorlar, Solenoidler. | ||
| IRF3205 | N-Kanal | 55V / 110A | Ultra Yüksek Akım | İnverter yapımı, çok güçlü DC motorlar. | ||
| IRF9540 | P-Kanal | -100V / -23A | Eksi Hattı Kesme | Yükün pozitif hattını anahtarlamak gereken devreler. | ||
| IRL540 | N-Kanal | 100V / 36A | Logic Level | Arduino/Raspberry Pi ile doğrudan (Dirençsiz) tetikleme. |
N-Kanal (Örn: IRFZ44N): Yükün Eksi (-) ucunu açıp kapatır. Kullanımı en yaygın ve en verimli olan türdür. Tetiklemek için Gate bacağına (+) voltaj verilir.
P-Kanal (Örn: IRF9540): Yükün Artı (+) ucunu açıp kapatır. Tetiklemek için Gate bacağına (-) voltaj (toprak) verilir. Daha spesifik devrelerde kullanılır.
MOSFET tam iletime geçemezse (Gate bacağına yeterli voltaj gelmezse) direnç gösterir ve ısınır. Örneğin standart bir IRFZ44N'i tam açmak için Gate ucuna 10V vermek idealdir. Eğer Arduino ile sadece 5V verirseniz, tam açılmaz ve ısınabilir. Bu durumda Soğutucu kullanmanız gerekir.
Sürebilirsiniz ancak verim düşük olur (Yukarıdaki ısınma sebebi). Doğrudan Arduino ile sürmek için isminde "L" harfi geçen (Logic Level) IRLZ44N veya IRL540 gibi modelleri tercih etmeniz en doğrusudur.
IR serisi TO-220 (Sırtı metal) kılıfların bacak dizilimi, yazı size bakarken soldan sağa standarttır:
Gate (Kapı): Tetikleme ucu.
Drain (Oluk): Yüke giden uç (Orta bacak ve metal sırt).
Source (Kaynak): Toprağa (-) giden uç.
